Aan welke eisen moet de zorgaanbieder voldoen bij de eis voor een interne toezichthouder?

Voor vergunningplichtige zorgaanbieders is een dualistisch bestuursmodel verplicht: een scheiding tussen het bestuur en intern toezicht.

De eisen aan de interne toezichthouder die zijn opgenomen in artikel 3 Wtza, zijn overgenomen uit het huidige Uitvoeringsbesluit WTZi en zien voornamelijk toe op de onafhankelijkheid van de interne toezichthouder.

Het toezicht dient aan de volgende formele eisen van onafhankelijkheid te voldoen:

  • Geen persoon kan tegelijk deel uitmaken van de interne toezichthouder en de dagelijkse of algemene leiding
  • De interne toezichthouder is zodanig samengesteld dat de leden ten opzichte van elkaar, de dagelijkse en algemene leiding van de instelling en welk deelbelang dan ook onafhankelijk en kritisch kunnen opereren
  • De instelling legt inzichtelijk de verantwoordelijkheidsverdeling tussen de interne toezichthouder en de dagelijkse of algemene leiding vast, alsmede de wijze waarop interne conflicten tussen de interne toezichthouder en de dagelijkse of algemene leiding worden geregeld

Daarnaast worden in het Uitvoeringsbesluit Wtza nadere eisen gesteld aan de interne toezichthouder. In het kort:

  • Ter waarborging van de onafhankelijke taakvervulling van de interne toezichthouder zijn er nadere eisen om financiële, personele en/of familiale belangenverstrengeling te voorkomen.
  • Ten behoeve van een afgewogen besluitvorming binnen de interne toezichthouder, bestaat de interne toezichthouder uit ten minste drie natuurlijke personen. Ter waarborging van een ongebonden kijk van de interne toezichthouder, is een natuurlijk persoon ten hoogste vier jaar lid van de interne toezichthouder van dezelfde instelling (met eenmaal ten hoogste vier jaar verlenging)
  • Ten behoeve van het versterken van de informatiepositie van de interne toezichthouder, is de zorgaanbieder verplicht de interne toezichthouder tijdig (en desgevraagd schriftelijk) de voor de uitoefening van diens taak benodigde gegevens te verschaffen. Ook wordt ten minste een keer per jaar de interne toezichthouder schriftelijk op de hoogte gesteld van in ieder geval de hoofdlijnen van het strategisch beleid, de algemene en financiële risico’s en het beheers- en controlesysteem van de instelling.
  • In aansluiting op het Burgerlijk Wetboek en het toezichtkader goed bestuur van de IGJ en NZa is geëxpliciteerd dat de interne toezichthouder zich bij de vervulling van zijn taak richt naar het belang van de instelling, het te behartigen maatschappelijke belang en het belang van de betrokken belanghebbenden (zoals werknemers en cliënten). Met het maatschappelijk belang wordt gedoeld op de belangen van kwaliteit, betaalbaarheid en toegankelijkheid van de door de instelling geleverde zorg.
  • Om de interne toezichthouder te dwingen na te denken over de taak waarvoor de interne toezichthouder zichzelf gesteld ziet en welke past bij de behoeften van de instelling in kwestie, is de zorgaanbieder verplicht ervoor zorg dragen dat de interne toezichthouder een profielschets opstelt voor de leden van de interne toezichthouder.

Bij een rechtspersoon moet uit de statuten en bij een niet-rechtspersoon (bv. eenmanszaak, vennootschap onder firma, maatschap) moet uit een schriftelijke regeling blijken dat aan de eisen die zijn gesteld aan de interne toezichthouder is voldaan.

Met deze eisen wordt beoogd te waarborgen dat de bestuursstructuur van een instelling zodanig is ingericht dat adequaat toezicht kan worden uitgeoefend op de dagelijkse of algemene leiding.